UKD Hesaplama

UKD nedir?

UKD (Ulusal Kuvvet Derecesi), Türkiye Satranç Federasyonu'nun (TSF) lisanslı sporcular için hesapladığı ulusal satranç puanıdır. Oyuncunun UKD'si, TSF'nin derecelendirdiği turnuvalardaki sonuçlarına göre her dönem yeniden hesaplanır ve oyuncunun gücünü sayıyla gösterir.

UKD'nin nasıl hesaplanacağı, TSF'nin Ulusal Kuvvet Derecesi Hesaplama Prosedürü belgesinde tanımlıdır (TSF-TK-PRS/05, Rev. 03, uygulama tarihi 16.09.2017). Yukarıdaki hesaplayıcı bu belgeye ve TSF'nin UKD sistemindeki maç maç örneklere göre çalışır.

• Kimler için: UKD yalnızca TSF lisanslı sporculara verilir.
• Ayrı listeler: Standart, hızlı (UHS) ve yıldırım (UYS) oyunlar için ayrı puan listeleri tutulur.
• En düşük değer: UKD 1000'in altına düşmez; hesap sonunda 1000'in altına inen puan 1000 kalır.

UKD nasıl hesaplanır?

UKD değişimi, her maç için katsayının (k) aldığın puan ile beklenen puan arasındaki farkla çarpılmasıyla bulunur: ∆D = k × (W − We). Turnuvadaki bütün maçların değişimleri toplanır ve eski UKD'ye eklenir: yeni UKD = eski UKD + ∆D.

1. Katsayını bul: k, kendi UKD'ne göre 10 ile 30 arasında bir değerdir.
2. Puan farkını hesapla: Kendi UKD'n ile rakibinin UKD'si arasındaki fark bulunur; fark 350'den büyükse 350 sayılır.
3. Beklenen puanı bul: TSF tablosu, puan farkına göre maçtan beklenen puanı (We) verir.
4. Değişimi hesapla: Galibiyet 1, beraberlik 0,5, yenilgi 0 puandır; k × (W − We) maçın değişimidir.
5. Topla: Bütün maçların değişimleri toplanır ve UKD'ne eklenir.

TSF'nin kendi örneğinde 1630 UKD'li oyuncu 1490 UKD'li rakibine yenilir. Fark 140 puandır ve 1630'luk oyuncunun beklenen puanı 0,69'dur: değişim 20 × (0 − 0,69) = −13,8 olur. Aynı maçta 1490'lık oyuncu 25 × (1 − 0,31) = +17,25 kazanır.

UKD katsayısı (k) nedir?

UKD katsayısı (k), bir maçın UKD'yi ne kadar değiştireceğini belirleyen çarpandır ve yalnızca oyuncunun kendi UKD'sine bağlıdır. Düşük puanlı oyuncuların katsayısı büyüktür, bu yüzden puanları daha hızlı değişir.

Katsayı, dönem başındaki UKD'ye göre belirlenir. TSF prosedürüne göre UKD puanları yeni liste açıklanana kadar değişmez; dönem içindeki bütün hesaplar aynı UKD üzerinden yapılır.

Beklenen puan ve 350 puan kuralı nedir?

Beklenen puan (We), iki oyuncunun UKD farkına göre bir maçtan alınması beklenen puandır. TSF, beklenen puanı bir tablodan okur: fark büyüdükçe güçlü oyuncunun beklenen puanı 0,50'den 0,89'a kadar yükselir.

TSF prosedürüne göre iki rakip arasındaki UKD farkı 350'den fazlaysa fark 350 kabul edilir. Örneğin 2000 UKD'li oyuncu 1500 UKD'li rakiple oynadığında hesap, 1850'ye karşı 1500 gibi yapılır.

Tablo, TSF prosedüründeki Tablo 2'den seçilmiş satırları gösterir; hesaplayıcı tablonun tamamını kullanır.

UKD'siz rakiple oynanan maç UKD'yi değiştirir mi?

UKD'siz rakiple oynanan maç, UKD'li oyuncunun puanını sabit bir miktarda değiştirir. TSF prosedürüne göre galibiyette değişim k × 0,1, yenilgide −k × 0,1 olur; beraberlikte UKD değişmez.

Turnuva performansı nasıl hesaplanır?

Turnuva performansı, rakiplerin ortalama UKD'sine, alınan puan yüzdesine göre TSF tablosundan okunan farkın eklenmesiyle bulunur: P = Ro + dP. Rakip ortalaması hesaplanırken 350 puan kuralı uygulanır.

Örneğin rakiplerinin ortalaması 1600 olan ve maçların %75'ini alan bir oyuncunun performansı 1600 + 193 = 1793 olur. Performans, turnuvada oyuncunun hangi UKD seviyesinde oynadığını gösterir; UKD'nin kendisi değildir.

İlk UKD nasıl alınır?

İlk UKD, lisanslı bir sporcunun TSF'nin derecelendirdiği turnuvalarda oynayıp yeterli sayıda maçta performans puanı oluşturmasıyla alınır. TSF'nin sık sorulan sorularına göre UKD alabilmenin tek şartı lisanslı sporcu olmaktır.

İlk UKD'nin hesap koşulları TSF'nin kaynaklarında farklı yazılır. Hesaplama prosedürü en az beş oyun tamamlanınca UKD'nin listede yer aldığını belirtir; TSF'nin UKD sistemi ise en az 7 maç ve 1000 üzeri performans şartından söz eder. Bu yüzden hesaplayıcı ilk UKD'yi hesaplamaz.

• Performans şartı: Bir turnuvadan performans puanı oluşması için oyuncunun en az 0,5 puan alması gerekir.
• Ağırlıklı ortalama: İlk UKD, oyuncunun geçmiş etkinliklerdeki performans puanlarının ağırlıklı ortalamasıdır.
• Kesin bilgi: Kendi durumun için TSF'nin UKD birimine ([email protected]) danışabilirsin.

UKD ne zaman güncellenir?

UKD her ayın başında yayımlanan dönem listesiyle güncellenir. TSF prosedürüne göre yeni UKD, eski UKD'ye dönem içinde katılınan bütün etkinliklerdeki değişimlerin toplamının eklenmesiyle bulunur.

Turnuva sırasında UKD değişmez; ay içinde birden fazla turnuva oynayan oyuncunun bütün maçları dönem başındaki aynı UKD üzerinden hesaplanır. Oynanmadan sonuçlanan maçlar hesaba katılmaz.

UKD ile FIDE ELO puanı arasındaki fark nedir?

UKD, TSF'nin ulusal puanıdır; ELO ise Uluslararası Satranç Federasyonu FIDE'nin uluslararası puanıdır. İki sistem benzer bir mantıkla çalışır ama kuralları farklıdır.

TSF prosedürüne göre yabancı oyuncuların FIDE puanı UKD olarak kullanılır. Kendi FIDE puanını hesaplamak için FIDE'nin derecelendirme kuralları geçerlidir.

UKD nasıl yükseltilir?

UKD, kendinden güçlü rakiplere karşı beklenenden fazla puan alarak en hızlı yükselir. Beklenen puanı düşük olan bir maçta alınan galibiyet, k × (1 − We) formülü gereği en büyük artışı getirir.

Kalıcı gelişim düzenli çalışmayla gelir. Seviyene uygun kitabı bulmak için Satranç Gelişim Yolu sayfasına, turnuvalarda kullanılan dijital saatler için satranç saatleri sayfasına bakabilirsin. Satrancın temel kuralları için Satranç Nasıl Oynanır? rehberi yol gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

UKD hesaplayıcısının sonucu kesin midir?

UKD hesaplayıcısının sonucu tahminidir; resmî UKD, TSF'nin aylık listesinde açıklanır. Hesaplayıcı TSF'nin hesaplama prosedürüne ve maç maç örneklerine göre çalışır. TSF'nin listede yuvarlama ya da toplu hesap yapması küçük farklara yol açabilir.

UKD'si 1000 olan oyuncu kaybederse puanı düşer mi?

UKD'si 1000 olan oyuncu kaybetse de puanı 1000'in altına düşmez. TSF prosedürüne göre hesap sonunda 1000'in altına inen UKD, sistemde 1000 olarak kalır. Hesaplayıcı da sonucu 1000'in altına indirmez ve bu durumu not olarak gösterir.

Beraberlik UKD'yi değiştirir mi?

Beraberlik, iki oyuncunun UKD'si farklıysa UKD'yi değiştirir. Güçlü oyuncu beraberlikte puan kaybeder, zayıf oyuncu puan kazanır; çünkü beraberlik güçlü oyuncu için beklenenin altında bir sonuçtur. UKD'si eşit iki oyuncunun beraberliğinde değişim sıfırdır.

Hızlı ve yıldırım satranç UKD'yi etkiler mi?

Hızlı ve yıldırım satranç maçları standart UKD'yi etkilemez; bu maçlar için ayrı listeler tutulur. TSF prosedürüne göre hızlı satranç (UHS) ve yıldırım satranç (UYS) puanları aynı formüllerle hesaplanır. Oyuncunun ilk hızlı ve yıldırım puanı standart UKD'sinden başlar.

Bir turnuvanın UKD'ye işlenmesi için kaç tur gerekir?

TSF prosedürüne göre bir turnuvanın UKD hesabına girmesi için en az 5 tur oynanmalıdır. Aynı prosedür, bir günde en fazla 4 tur oynanabileceğini belirtir. Oynanmadan sonuçlanan maçlar hesaba katılmaz.

UKD'mi nereden öğrenebilirim?

Güncel UKD, TSF'nin UKD sisteminden (ukd.tsf.org.tr) öğrenilir. TSF her ayın başında dönem UKD puan listesini yayımlar. Hesaplayıcıya girilecek mevcut UKD, en son yayımlanan listedeki değerdir.